Oktyabr 21, 2009 14:29 Yazar: e110365
Rəssam: Arami
- Başım qarışıqdı dünya işlərinə, ruhum heç bilmirəm haradadır bu aralar, deməklə başına nə işlər açıla biləcəyini təxmin edirdin?
- Edirdim. Çox şeyi təxmin edə bilirəm. Bəzən də yüzə-yüz “görürəm”...Bu, hərdən maraqsız olur - döngədə səni nə gözlədiyini bilmək əyləncəli olduğu qədər də maraqsızdı.
- Ruhunu çağırsaq...Dünya və onun işləri nə qədər ziyanda olar?
- Kaş ki, mənsiz ötüşə biləydilər və kaş ki, hansısa bir iş rahatca qarşıma gələydi məcməyidə. Yenə də həmin şey – “Özüm elədim” gücünü hiss etməklə “həmişə elə özüm edirəm” bezikməsi bir-birini əvəz edir.
- Səninlə virtual tanışlığımızdan 3 il ötür. Sıralarımıza ürkək gəlişin, ilk ismarışların, “burada özümü yad hiss edirəm” deyişin yadımdadır. Bilmirəm, nağılını oxuduqdan sonra səni özümə doğma hesab etdiyimə dair etirafım səni cəsarətləndirdimi, bu haqda heç danışmamışıq, amma ötən 3 il ərzində səndə yanılmadığıma şad olduğumu bilməyini istəyirəm. Yaxşı. Hələ də özünü yad hiss etdiyin mühitlər?
-Yadımdadı...(kədərlə gülümsəyir) Səni şad etdiyimə şadam...
Nəinki mühitlər, bu mənasız həyat belə mənə get-gedə daha da doğmalaşır. Bəlkə də hər yer bir-birinə oxşamağa başlayıb, ondandı, daha yad yer qalmayıb. Mənmi vecsizləşmişəm? İlk getdiyim yerdə artıq soyuducunu rahatlıqla aça bilərəm və düşünmərəm ki, mənim haqqımda nə düşünəcəklər. Məncə, bu, yaxşı bir şey deyil. Laqeydlik yaxşı şey ola bilməz. Hətta bu günlərdə qardaşlarla aramızda baş verənlərə qarşı dəhşətli bir laqeydlik var içimdə. Gücsüzlüyümün etirafıdırmı bu? Ya soyuqqanlı olmağın göstəricisi? Bəlkə yenə də “görmək” məsələsi – hər şey planlaşdırılıb...? Baş verənlərə həyəcanlanmaqdansa, həqiqi bir dəyişiklik, kiçik olsa belə, görmək, əslində yaratmaq istəyirəm.
- Eynicinslərarası seksual münasibətləri mövzu edən hər şeyə qarşı adını qoya bilmədiyim bir davranış sərgiləyirsən. Özün nə ad verirsən?
- Bilmirəm. Onlar mənə iyrənc görünürlər sadəcə. İnsan haqları-filan, şəxsiyyət azadlığını də gələk üstünə, təbii ki, necə yaşamaq hərənin öz işidir. Amma bunu nümayiş etdirmək və mən FƏRQLİYƏM bağırmaq məni iyrəndirir. Get, başını sal aşağı, yaşa da. Sən fərqli deyilsən, ay yazıq, günahkarsan! Buna görə cavab verəcəksən! Əgər bunu xəstəlik kimi götürsək, o zaman, demək, müalicə olunmaq belə istəmirsən. Özünü qanmazlığa qoyanlara qarşı barışmaz münasibətim var. Arsız azlıqların “Allah...” deyə sözə başlaması da məni çox qıcıqlandırır.
- Sənin heç günahın yoxdur?
- Çoxdu. Məncə. Günü günahlarla dolu adi bir bəndəyəm də. Bacardıqca qaçmağa çalışıram. Nə qədər alınır, yalnız təxmin edə bilərəm. Bəlkə də heç alınmır...
- Ekstrovert insansan. Çox danışırsan. Özündən başqa bu xüsusiyyətindən şikayət edən olur?
- Yox, olmayıb. Görünür, məndən də çox danışanlarla ünsiyyətdəyəm əsasən. Amma çox danışdığım yeri hiss eləyirəm təbii ki. Bəzən heç dayanmaq da istəmirəm. Əhvalıma bağlıdı belə şeylər. Nə qədər sabit adam olsam da.
- Nə üçün TV-də aparıcı deyilsən?
- TV-ni sevmirəm ki. Heç vaxt sevmədim. Görünməyi sevmədim. Radiodan xoşum gəlir – olmaq, ancaq görünməmək. Özümü hər gün makiyajda, hər gün belini dik tutub, şax dayanmış, hər an “saçım birdən dağılmış olar” narahatlığı yaşayan, hər gün növbətçi təbəssüm göstərən biri kimi təsəvvür edə bilmirəm. Nə vaxtsa TV-lərimiz azad olsa, o zaman bir müəllif proqramı haqqında düşünə bilərəm və edərəm! Məsələn, ədəbiyyat proqramı. Söz soruşmaq istədiyim çox adam var. Özümə imic də fikirləşərəm, idman üslubu ilə qarışıq bir şey.
-Şairlərə hər şeyi (!) bağışlayırsanmış. Bilirəm ki, hər nazimə şair demirsən, amma olsun...yenə də...Hər şeyə görə bağışlanmaq haqqına sahib olacaq nə edib ki, bu şairlər?
- Ruhuma təsir edə bilənlər xüsusi statusdadılar. Dostoyevski “Cinayət və cəza”nın 268-ci səhifəsində mənimlə həmfikir olduğunu söyləyib, yeri gəlmişkən. Bütün istedadlı adamlara özümdən asılı olmadan limitsiz amnistiya tətbiq edə bilirəm. Lap əlindən bir iş gəlmir, amma güclü yumor hissi var. İstəməsəm belə bu baş verir. Bu prosesin qarşısını almaqda acizəm. Bir dəfə bağışlaya bilmədiklərimə bir balaca ekskurs elədim və gördüm ki, onlar xüsusi istedadı olmayan adamlardı hamısı...Qəribə idi...Ədalətsizəm? Axı neyləyim ki, istedadsız, qabiliyyətsiz adamların iddialarını həzm edə bilmirəm...İstifadə edənlər az deyil bu xüsusiyyətimdən. Amma ümid edirəm bir gün tükənəcək onların bu amnistiya hüququ. Məni ən azı özümdən çıxarmağa icazə verməyəcəm onlara.
-Əgər bu şair anaysa...yaradıcılıq xatirinə övladını sevgidən məhrum edirsə, ona necə bəraət qazandırarsan?
- Onun bəraəti yoxdur. Hiss edirəm ki, analıq bütün statusların üstündədi. Ana olmaq başqa şeydi və heç bir yaradıcı zövq onu əvəz edə bilməz. Ümumiyyətlə, zövqlər bir-birini əvəz edə bilməz. Həyatda hamısını ayrıca yaşamaq lazımdı. Qadın həm Ana olmaq, həm də yazmaq istəyirsə, olduğundan güclü olmağa məcburdur. Bacarmasa, ən yaxşı halda oxucuları, ən pis halda övladları üzünə duracaq bir gün.
- Ölümdən sonra yaşamaq istəyənlərə gündəlik tutun, deyirlər. Sən necə yaşamaq fikrindəsən?
- Necə yazılıbsa, elə də yaşayacam. Fatalistəm axı. “Özüm seçdim bu yolu” fikri illüziyadır. Yaşamaq həvəsi verməkdir insana. O, guya nəyisə ÖZÜ edib...Bəlkə İslamı yaxşı bilsəm, başqa cür düşünərəm...
- Kişi olsaydın...
- Əgər oğlan olsaydım
Bir qara qız sevərdim
Qaşı qara, gözü qara
Bəxti ağ, özü qara...
İlk gəncliyimi yaşayan vaxtlarımdı, qızlarla həmişəki kimi hay-huydayıq evdə axşam vaxtı, bədahətən bunu dedim, qara qıza lağ edən ağ qızın cavabında.
Kişi olsaydım...elə kişi olacaqdım da, hamısı kimi...o zaman belə düşünməyəcəkdim...mayam başqa cür yoğrulacaqdı...
- Qadın olaraq da həmcinslərinin hamısı kimisən məgər?
- Hə, biz hamımız ilandan qorxuruq.
Ana kodlar var da, qadınların hamısını bir-birinə bənzədən. Təbii fərqlər də var. Amma dərinlikdə biz hamımız oxşayırıq. Bəlkə də eyniyik.
-Tolstoyun “Hərb və Sülh”ünü baxdıqca gözlərin qaraldığı üçün oxuya bilmədiyini etiraf edəcək qədər cəsarətlisən. Əsərin az qala 1/3-i fransızcadır. (Bu yerdə AmonRa bığaltı gülür: “Ağ eləmə, E!” ) Bu da həvəsləndirmir?
- Axı mən nə bilim orda fransızca nəsə var. Təəssüf ki, fransızcamın mövcud durumu forslanmağa heç bir əsas vermir. Amma haradasa fransızca sözə rast gəlib onu başa düşmək çox məmnun edir məni.
Yadıma Füruzə xanım düşdü. Univerdə müəllimimiz idi. O danışmışdı bu əhvalatı. Çoxlu kitab oxuyan bir qıza oğlan tapırlar ərə verməyə, qız razı deyil, axır birtəhər görüşə göndərirlər. Qız tez qayıdıb gəlir. Ay qız, noldu?? Bəs o, “Hərb və sülh”ü oxumayıb, mən onunla nə danışa bilərəm?
Ümid edirəm, mənim qarşıma belə şərt qoyulmayacaq.
- Kitabı almazdan, oxumazdan əvvəl vərəqləsəydin...Sənin “Qırmızı Qutu” adlı hekayənin qəhrəmanı da Nizamiylə Füzulini seçə bilməyən oğlanı rədd etmişdi, elə deyil? Əslində daha ciddi səbəbi vardı.
Çox oxuyan qıza ailə quracağı oğlanı niyə başqaları tapmalı olurlar?
- Kitablar hər şeyi ideallaşdırır. Pisi də, yaxşını da. Kitablardakı qəhrəmanı bu dünyada çox az adam görüb. Çox oxuyan gördüklərini gördüklərilə deyil, oxuduqlarını gördüklərilə müqayisə edir və insana çox vacib olan ailənin digər sütununu onların arasında görmür. Vaxt keçir, hamının ona yazığı gəlir, sözün birbaşa mənasında. Ona gün ağlamağa çalışırlar. Və namizədlər düzülür boysırasına. Kitab həyatın təsviri olsa da, tamamilə ona qapılıb dünyadan qopmağa dəyməz. İnsanlar kitablardan maraqlıdılar. Amma əvəzində kitablar adamı heç vaxt incitmirlər.
- Oxunaqlı kitab nədir? Necədir?
- Oxunaqlı kitab qalın olmayan kitabdır.
Səlis dil. No imla səhvləri. 1-2 yumor hissi güclü olan obraz. Qısa dialoqlar. Və təbii ki, mənim maraqlandığım mövzu. Əvvəlki şərtlər olsa belə, məsələn, oğru dünyasından bəhs edən bir kitabı oxuya biləcəyimi təsəvvür eləmirəm.
- Planlarınla bölüşmək istəyirsən?
- Son vaxtlar tez-tez eskperimentlər eləmək istəyirəm. Heç vaxt etmədiyim işləri görmək və hansı hissləri yaşayacağımı müşahidə etmək. Üzümü bağlayıb (mütləq!) dilənçilik eləmək, məsələn. Ya da eşq elan eləmək bunu məndən gözləməyən adamlara, virtual və qeyri-virtual. Təsəvvür edirsən, nələr baş verə bilər?
Sadəcə, darıxmamaq istəyirəm bu payız...
- Təsəvvür edirəm, amma qəbul etmirəm belə oyunları. “Le fabuleux destin d`Amelie Poulain” adlı filmə baxmısan?
- Baxmamışam...
Ehh, bilirəm ki, onsuz da etməyəcəm bunları. Hər hansı bir addımı atmamışdan öncə qarşındakı adamı düşünməyə məcbursan. Bundan sarsılan olar, “sözü zarafatda deyərlər” düşünən də...görürsən, o qədər də vecsizləşməmişəm...kimin nə düşünəcəyini düşünə bilirəm hələ ki...
- Mütləq bax. Vecsizləşdiyinə inanmadığım üçün o filmin adını çəkdim. Məncə, sən Amelie olmaq istəyirsən.
Səncə “ruhçağırma seansı”mız uğurlu oldumu?
- Əlbəttə. Burada ən azı iki gözəl ruh vardı...
- Çox sağ ol. Maraqlıydın.
- Sən sağ ol. Işdən-gücdən vaxt ayırdın bu söhbətə. Sualların da maraqlıydı. Çox düşünmədən cavab verə bildim. Eyni şeylərimi düşünürük bu aralar?
- İlk müsahibimdən bu sözləri eşitmək çox xoşdur. Görək, uşaqların da xoşuna gəlsə, bu layihəyə digər dostlarımızla davam edərik. Təkcə bu aralarmı..?
-...Nə əcəb sevgidən heç nə soruşmadın? Daha dəb deyil?
- Oynamıram. Sualları mən verirəm axı.
(Hər ikisi kədərlə gülümsəyir)
Ruhçağırma seansları | | 451 baxış
Maraqlıydı. J. çox səmimiydi bu müsahibədə... Mən onu bu drəcədə təsvir eləmirdim. yazıları olmasa, J-ni ancaq həyatda gördüyümə əsasən anlatsam, mənə elə gəlirdi ki, onun kimi adamda heç vaxt dəlilik tutmaları (arzu halında belə) olmur, şox ağlı başında biridir və sanki bunun da həmişə belə olmasını istəyir...
Sən demə, ağıla qulaq asmaq kimi ağıllı xüsusiyyəti varmış (Allah bizə - dostlarına veməmiş ki...)
Çox sağ ol, E. maraqlı danışdıra, J-nin tanımadığımız yönlərinə işıq sala bilmisən.
Oktyabr 21, 2009 15:48